Παρασκευή, 20 Μαΐου 2011

Παροιμίες και παροιμιώδεις φράσεις του Ελληνικού λαού.

• Α


• "Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι!"

• "Αγάλι αγάλι τούμπανα, τι είναι φτωχός ο γάμος."

• "Αγαπά ο κάπελας το μεθυσμένο, μα γαμπρό δεν τον κάν'."

• "Αγαπάει ο Θεός τον κλέφτη, αγαπάει και το νοικοκύρη."

• "Αγρόν ηγόραζεν!" (θρησκευτικό)

• "Αδέρφια αγαπημένα, κάστρα που δεν παίρνονται."

• "Αϊ-Γιώργη μου ακριβός είσαι."

o "Ακριβό τ' αϊ-Γιωργιού το σφουγγάτο".

o "Ακριβό το κερί τ' αϊ-Γιωργιού."

• "Ακόμα δεν τον είδαμε, Γιάννη τον βαφτίσαμε."

• "Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στ' αλεύρι."

• "Ακριβοί στα πίτουρα, φτηνοί στα λάχανα."

• "Αλάργα από πλώρη καραβιού και μουλαριού το ........."

• "Αλλα λεει η γιαγια μου αλλα ακουν τ`αυτια μου."

o "Αλλα λεει η θεια μου αλλα ακουν τ`αυτια μου."

• "Άλλα ντάλα τα μεγάλα της Παρασκευής το γάλα."

• "Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας."

• "Άλλαξε ο Μανωλιός, έβαλε τη σκούφια του αλλιώς."

• "Άλλη η δουλειά του ναύτη, κι άλλη του καντηλανάφτη."

• "Άλλοι σπέρνουν και θερίζουν κι άλλοι τρών' και μαγαρίζουν."

• "Αλλού τ' όνειρο κι αλλού το θάμα."

• "Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι κότες."

• "Άμα δεν έχεις νύχια να ξυστείς μη περιμένεις άλλον."

• "Άμα δε πάει το βουνό στον Μωάμεθ, θα πάει ο Μωάμεθ στο βουνό."

• "Άμα κι θέλω να φιλώσε ρωτώ που και κα εν το μάγουλο σ'."

o ("Άμα δεν θέλω να σε φιλήσω ρωτώ που είναι το μάγουλό σου.")

• "Αμαρτία εξομολογημένη, η μισή συγχωρεμένη."

• "Αν βρέξει ο Μάρτης δυό νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σ'εκείνον τον ζευγά πού'χει πολλά σπαρμένα."

• "Αν δεν λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είναι καλοκαίρι."

• "Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει."

• "Αν ήταν η δουλειά καλή θα δούλευε κι ο Δεσπότης."

• "Aν θα ξαναγίνου νύφη ξέρου να χαμογελώ."

• "Αν σ΄ αρέσει μπάρμπα Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο." (ιστορικό)

• "Ανεμομαζώματα διαβολοσκορπίσματα."

• "Άνθρωπος αγράμματος ξύλο απελέκητο."

• "Αντί να τρίζει η άμαξα, τρίζει ο αμαξηλάτης."

• "Ανύπαντρος προξενητής, για λόγου του γυρεύει."

• "Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια."

• "Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα."

• "Από ρόδο βγαίνει αγκάθι κι από αγκάθι βγαίνει ρόδο."

• "Απ'το ολότελα, καλή κι η Παναγιώταινα."

• "Ας με λένε Βοϊβοντίνα κι ας ψοφώ από την πείνα."

• "Αυγό να πάρεις απ' αυτόν δεν έχει κρόκο μέσα."

• "Αχάριστο ευλογείς, νεκρό δανείζεις."]

Β

• "Βαράτε με κι ας κλαίω!"

• "(Εδώ) βλέπεις το λύκο, κι εσύ ψάχνεις τ'αχνάρια."

• "Βλέπεις φαΐ, κάτσε φάε. Βλέπεις ξύλο, σήκω φύγε."

• "Βοήθα με να σε βοηθώ ν'ανεβούμε το βουνό."

• "Βρες μου ένα ψεύτη να σου βρω κι εγώ ένα κλέφτη."

• "Βρέχει καρεκλοπόδαρα."

• "Βρήκε ο γύφτος τη φυλή του κι'αναγάλιασε η ψυχή του."

o "Βρήκε ο γύφτος τη γενιά του κι'αναγάλιασε η καρδιά του."

• "Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ." (Θρησκ.)

• "Βροντάν τα σίδερα, βροντάν κι οι σακοράφες."

Γ

• "Γελάει καλύτερα όποιος γελάει τελευταίος."

• "Γελά ο μωρός καν τι μη γελοίον ει."

o (=Γελάει ο τρελος, παρόλο που δεν υπάρχει τίποτα που να είναι αστείο (=γελοίο)).

• "Γέρος κι αν επαινεύτηκεν, ανήφορος το δείχνει".

• "Για τον παρά κολάζεσαι, με τον παρά κι αγιάζεις."

• "Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει."

• "Γιος ο γαμπρός δε γίνεται κι η νύφη θυγατέρα".

• "Γλυκάθηκε η γριά τα σύκα κι έφαγε και τα συκόφυλλα."

• "Γουρούνι στο σακί."

 "Αγόρασε γουρούνι στο σακί."

• "Γυναίκα και καρπούζι η τύχη τα διαλέγει."

• " Γεια σου Γιάννη!κουκιά σπέρνω"

o "Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω"

Δ

• "Δάσκαλος που δίδασκε και νόμο δεν εκράτει."

• "Δείξε μου το φίλο σου και θα σου πω ποιός είσαι."

• "Δεν είναι Γιάννης, είναι Γιαννάκης."

• "Δεν σου δόθηκαν από τους προγόνους σου, σου δανείστηκαν από τα παιδιά σου."

• "Δες μάνα και πάρε κόρη."

• "Δέσε το αρνί, όπου θέλει ο νοικοκύρης και μη σε νοιάζει αν το φάει ο λύκος."

• "Δούλεψε στα νιάτα σου για να 'χεις στα γηρατειά σου."

• "Δυό γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα."

• "Δώσε ΄μένα και στο γιο μου, νά κι ο άντρας μου στην πόρτα."

• "Δώσε θάρρος στο χωριάτη ν΄ ανεβεί και στο κρεβάτι."

• "Δυο γελάν, κάτι ξέρουν. Ένας γελάει, τρελός είναι."

Ε

• "Έβαλε την ουρά στα σκέλια."

• "Έβαλε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα."

• "Έγινε λαγός."

• "Εγώ καλά παντρεύτηκα κι ας κλαίει όποιος με πήρε."

• "Εδώ καράβια χάνονται... βαρκούλες αρμενίζουν!"

• "Είδε ο τρελός το μεθυσμένο και φοβήθηκε."

• "Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα."

• "Είπαν του τρελού να ......, κι εκείνος ξ.............ε."

• "Έκανε κι η μύγα κ........ κι έ...... τον κόσμο όλο."

o "Έκανε κι η ψείρα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο."

• "Έκαψα την καλύβα μου να μη με τρων' οι ψύλλοι."

• "Εκεί που βγάζεις το ψωμί σου, μη βάζεις το πουλί σου."

• "Εκεί που σ'αγαπούν να μην πολυπηγαίνεις, γιατί αν τύχει και σε βαρεθούν δε θα'χεις τί να γένεις ."

•"Έλα παππού να σου δείξω τ' αμπέλια σου."

• "Εμακρύναν οι ποδιές σου, σκεπαστήκαν οι πομπές σου."

• "Εμείς ψωμί δεν έχουμε κι η γάτα πίτα σέρνει."

• "Ένα μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα."

• "Ένας κούκκος μοναχά την άνοιξη δεν φέρνει."

• "Έρμα μαντριά γιομάτα λύκους."

• "Eύκαιρ' τσουβάλ', σ'ο ποδάρ κι στεκ' (ποντιακό)."

• "Έφτασε ο κόμπος στο χτένι."

• "Έχε τα πόδια σου ζεστά, την κεφαλή σου κρύα, τον στόμαχόν σου ελαφρύ γιατρού δεν θα 'χεις χρεία."

• "Έχεις παράδες; Σου κάνουν τεμενάδες."

• "Εκατό ξυλιές στον ξένο ....... λίγες είναι."

• "Έμαθε να βελονιάζει και ........ το μάστορή του."

• "Ένα το 'χει η Μαριορή το στεγνώνει το φορεί."

Ζ

• "Ζαβός ζαβή παντρεύτηκε ζαβά παιδιά θα κάνουν."

• "Ζήσε μαύρε μου, τον Μάη να φας τριφύλλι."

• "Ζήσε Μάη να φας τριφύλλι."]

Η

• "Η αλεπού σαν γεράσει γίνεται καλόγρια."

• "Η αλεπού εκατό και το αλεπουδάκι εκατόν δέκα."

• "Η βιάση ψήνει το ψωμί, μα δεν το καλοψήνει."

• "Η γκαμήλα αν θέλει γομαράγκαθα, ας μακρύνει το λαιμό της."

• "Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει μα κόκκαλα τσακίζει."

• "Η γρια η κοτα εχει το ζουμι."

• "Η γριά το μισοχείμωνο ξυλάγγουρο γυρεύει."

• "Η καθαριότητα είναι μισή αρχοντιά."

• "Η καλή η μέρα από το πρωί φαίνεται."

• "Η καλή νοικοκυρά είναι δούλα και κυρά."

• "Ήλιος και βροχή παντρεύονται οι φτωχοί, ήλιος και φεγγάρι παντρεύονται οι γαϊδάροι."

• "Ή μικρός-μικρός παντρέψου ή μικρός καλογερέψου."

• "Η νύφη όντας θα γεννηθεί της πεθεράς θα μοιάσει."

• "Η πολλή δουλειά τρώει τον αφέντη."

•• "Ήρθαν τ'άγρια να διώξουν τα ήμερα."

• "Ή στραβός ειν΄ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε."

• "Ήταν στραβό το κλήμα, το'φαγε κι γαϊδαρος."

• "Η τέχνη θέλει μάστορη κι η φάβα θέλει λάδι."

• "Η τιμή τιμή δεν έχει και χαράς τον που την έχει."

• "Η τρέλα δεν πάει στα βουνά."

• "Η φτήνια τρώει τον παρά."

• "Η χάρη θέλει αντίχαρη και πάντα χάρη μένει."

Θ

• "Θα το βρει η στραβή τ' αρνί της."

• "Θα τον χορέψω στο ταψί."

• "Θέλει η κυρά μου και παίζουν τα γατιά."

• "Θέλει και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο."

• "Θελει και το γουρουνι κουδουνι."

• "Θέλεις το φτωχό να σκάσεις: Πες του λίρες να σ' αλλάξει."

• "Θού Κύριε φυλακή τω στόματί μου." (θρησκευτικό)

• "Θρέψε λύκο το χειμώνα, να σε φάει το καλοκαίρι."

Ι

• "Ίδιο πρόσωπο έρχεται, ίδιο μαντάτο φέρνει."

• "Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα."

Κ

• "Καθαρός ουρανός αστραπές δε φοβάται."

• "Κάθε αρχή και δύσκολη."

• "Κάθε εμπόδιο σε καλό."

• "Κάθε μαχαλάς και τάξη, κάθε ρούγα και ζακόνι."

• "Κάθε πράμα στον καιρό του και τον Αύγουστο ο κολιός."

• "Και με τα χίλια βάσανα πάλι η ζωή γλυκιά είναι."

• "Καινούριο κοσκινάκι μου, και πού να σε κρεμάσω;"

• "Και ο άγιος φοβέρα θέλει."

• "Καιρός πανιά, καιρός κουπιά."

• "Καιρός φέρνει τα λάχανα, καιρός τα παραπούλια."

• "Κακή μοίρα έχεις άντρα μου, ούλοι 'πνιγήκανε και σύ εγλύτωσες."

• "Κακό σκυλί ψόφο δεν έχει."

• "Καλά είν' τα ρουπακόφυλλα με το ρογί το λάδι."

• "Καλιμασιά και Νένητα, Πυργί και Βερβεράτο αυτά τα τέσσερα χωριά βάζουν τη Χίο κάτω."

• "Κάλιο αργά παρά ποτέ."*

• "Κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε."

• "Κάλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει."

• "Κάλλιο σταυρός στην πόρτα σου, παρά στην εδική μου."

• "Κάλλιο χήρα κακομοίρα, παρά κακοπαντρεμένη."

• "Καλομαθε η γρια στα συκα θα φαει και τα συκοφυλα."

• "Καλομελέτα κι έρχεται."

• "Καλύτερα πρώτος στο χωριό, παρά δεύτερος στη πόλη."

o "Κάλιο πρώτος στο χωριό, παρά δεύτερος στη πόλη."

• "Κάνε το καλό και ρίξ'το στο γιαλό."

• "Κάποιο λάκκο έχει η φάβα."

• "Καράβι που αργεί σκατά είναι φορτωμένο."

• "Κι αλευρωμένος να 'ναι ο ποντικός, η γάτα τον γνωρίζει."

• "Κι αν εισαι και παπάς, με την αράδα σου θα πας."

• "Κίνησε ο Εβραίος για το παζάρι κι ήταν ημέρα Σάββατο."

• "Κομίζει γλαύκα ες Αθήνας."

• "Κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά."

• "Κοντή γυναίκα πέρδικα, ψηλή σαλαμπαντάνα."

• "Κοντός ψαλμός αλληλούϊα."

• "Κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει."

• "Κουκκί το κουκκί γεμίζει το σακί."

• "Κράτα με να σε κρατώ ν΄ ανεβούμε το βουνό."

• "Κρένω 'γω τσαμπουνίζει κι' άντρας μου."

• "Κύλησε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι."

Λ

• "Λάδια πολλά και τηγανητά τίποτα."

• "Λιθάρι που κυλάει, χόρτο δεν κρατάει."

• "Λαγός την φτέρη έσειε, κακό του κεφαλιου του."

• "Λάδι βρέχει κάστανα χιονίζει."

• "Λείπ' ο γάτος χορεύουν τα ποντίκια."

• "Λάχανα 'ς τη μάνα μου,λάχανα 'ς τον άντρα μου, κάλλια ήταν 'ς μάνα μου."

Μ

• "Μ' ένα σμπάρο δυο τρυγόνια."

• "Μάζευε κι ας είναι και ρώγες."

• "Μαζί με τα χλωρά καίγονται και τα ξερά."

• "Μάη μου, καλέ μου μήνα, νά'σουν δυο φορές το χρόνο!"

• "Μάθε γέρο γράμματα τώρα στα γεράματα."

• "Μάθε τέχνη κι άστηνε και αν πεινάσεις πιάστηνε."

• "Μάρτης γδάρτης και παλουκοκαύτης."

• "Μας έμαθαν οι Κρητικοί πως είμαστε Χανιώτες."

• "Μάτια που δε βλέπονται γρήγορα λησμονιούνται."

• "Μαύρη μοίρα που 'χεις άντρα, όλοι παν και δε γυρίζουν εσύ πας κι έρχεσαι."

• "Με ήλιο τά'βγαζα, με ήλιο τά'βαζα, τί'χαν τα έρμα και ψοφούσαν;"

• "Με όποιον δάσκαλο καθίσεις, τέτοια γραμματα θα μάθεις."

• "Μεγάλα καράβια, μεγάλες φουρτούνες."

• "Μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλη κουβέντα μην πεις."

• "Μεγαλώνει το γομάρι και κονταίνει το σαμάρι."

• "Μη δεις ψηλό και φοβηθείς,κοντό κι αναθαρρέψεις."

• "Μη θωρείς με πως κουτσαίνω, δες την ίσια μου τη μοίρα."

• "Μην κακολογάς το σπίτι σου, μην πεσει και σε πλακώσει!"

• "Μην τάξεις σ'΄Αγιο κερί και σε παιδί κουλούρι."

o "Μην τάξεις σ'΄Αγιο κερί και σε παιδί παιχνίδι."

• "Μην το πεις ούτε του παπά."

• "Μήτ' ο σκύλος τρώει τ' άχυρο μήτε το γάιδαρο αφήνει."

• "Μια στο καρφί και μια στο πέταλο."

• "Μια του κλέφτη , δυο του κλέφτη , τρεις και η κακή του μέρα."

• "Μικρόν κώλον δεν έδειρες, μέγαν μη φοβερίζεις."

• "Μικρό-μικρό τ'αλώνι μου, να'ναι μοναχικό μου."

. "Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα."

• "Μοναχός σου χορευε κι`οσο θελεις πηδα."

• "Μού'κανες τη μέρα δάκρυ και τη νύχτα συμφορά."

Ν

• "Να απλώνεις τα πόδια σου όσο φτάνει το στρώμα σου."

• "Να 'καναν οι μύγες μέλι, τρεις οκάδες στον παρά."

• "Να ζήσει όποιος μ' έβρισε, να σκάσει όποιος μου το 'πε."

•  "Να ξαναγενόμουν νύφη, θα 'ξερα να προσκυνήσω."

• "Να σε κάψω Γιάννη, να σ'αλείψω μέλι."

o "Να σε χ...... Γιάννη, να σ'αλείψω μέλι."

• "Να 'ταν τα Φώτα βροχερά και η Λαμπρή βροχάτη."

• "Νάτανε η ζήλεια ψώρα θα ξυνόταν όλη η χώρα!"

• "Νηστεύει ο δούλος του Θεού,γιατί ψωμί δεν έχει."

• "Νηστικό αρκούδι δεν χορεύει."

• "Νιός ήμουνα και γέρασα."

Ξ

• "Ξύδι χάρισμα,γλυκό σαν μέλι."

Ο

• "Ο βρεγμένος τη βροχή δεν τη φοβάται."

• "Ο έρως χρόνια δεν κοιτά."

• "Ο Θεός αγαπάει τον κλέφτη, αγαπάει και το νοικοκύρη."

• "Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται."

• "Ο καλός ο μύλος όλα τα αλέθει."

• "Ο καλός ο φίλος στην ανάγκη φαίνεται."

• "Ο κόσμος τό'χει τούμπανο κι'αυτός κρυφό καμάρι."

• "Όλα τά'χε η Μαριωρή, ο φερετζές της έλειπε."

• "Όλα του γάμου δύσκολα κι η νύφη γκαστρωμένη."

• "Όλοι οι καλοί μαζί, κι ο ψωριάρης χώρια."

• "Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, μήτε τη γνώμην άλλαξε μήτε την κεφαλήν του."

• "Ο λύκος στην αναμπουμπούλα χαίρεται."

• "Όμοιος ομοίω αεί πελάζει."

• "Όμοιος στον όμοιο και κοπριά στα λάχανα."

• "Ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται."

o "Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται."

• "Ο ψεύτης και ο κλέφτης το πρώτο χρόνο χαίρονται."

• "Οι δρόμοι είναι ανοικτοί και τα σκυλιά δεμένα."

• "Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους."

• "Ο πνιμένος από τα μαλλιά του πιάνεται."

• "Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει."

• "Όλα εδώ πληρώνονται."

• "Όπoιος βιάζεται σκoντάφτει."

• "Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει πέντε μέρες κοσκινίζει."

• "Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια."

• "Όποιος είν' έξω απ'το χορό, πολλά τραγούδια ξέρει."

• "Όποιος έχει πολύ πιπέρι βάζει και στα λάχανα."

• "Όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται."

• "Όποιος θέλει τα γένια έχει και τα κτένια."

• "Όποιος θέλει τα πολλά χάνει και τα λίγα."

• "Όποιος καεί από χυλό φυσάει και το γιαούρτι."

• "Όποιος μπλέκει με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες."

o "Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες."

• "Όποιος νύχτα περπατεί, λάσπες και σκατά πατεί."

• "Όποιος τα φίδια κυνηγά, φίδι θα τον δαγκώσει, και όποιος τον κίνδυνο αγαπά, αυτός θα τον σκοτώσει."

• "Όποιος χάνει στα χαρτιά κερδίζει στην αγάπη."

• "Όπου αγάλι-αγάλι περπατεί, μακριά μπορεί να πάει."

• "Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι."

• "Όπου βλέπεις μάσα κάτσε κι όπου βλέπεις ξύλο τρέχα."

• "Οπου γάμος και χαρά η Βασίλω πρώτη."

• "Όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος."

• "Όπου έχει δυο αγαπητικές χαρά έχει μεγάλη, γιατί όταν μαλώνει με τη μια κινάει και πάει στην άλλη ."

• "Όπου λαλούν πολλά κοκόρια, αργεί να ξημερώσει."

• "Όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά."

• "Όπου φτωχός κι η μοίρα του."

• "Όπως έστρωσες θα κοιμηθείς."

• "Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια."

• "Όσα ξέρει ο νοικοκύρης δε τα ξέρει ο κόσμος όλος."

• "Όσα φέρνει η ώρα δε τα φέρνει ο χρόνος."

• "Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα."

• "Όταν δεις ακρίβεια, καρτέρειε και τη φθήνεια."

• "Όταν διψάει η αυλή σου νερό έξω μη χύσεις."

• "Όταν ευρείς τοπ φόρτωμα πληρώσου το κουρμέκι."

• "Όταν κοιμάται ο γιόκας μου ψωμί δε μας γυρεύει."

• "Ό,τι δίνεις παίρνεις."

• "Οτι λάμπει δεν είναι χρυσός."

• "Ουδείς μωρότερος των ιατρών, αν δεν υπήρχαν οι διδάσκαλοι."

• "Ουδέν κακό αμιγές καλού."

• "Ούτε το διάβολο να δεις, ούτε τον σταυρό σου να κάνεις."

• "Όύτε ψύλλος στον κόρφο του." (δε θά'θελα νά'μαι)

• "Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει."

• "Όχι Γιάννης, Γιαννάκης."

Π

• "Πάρ' τ' αυγό και κούρεψ' το."

• "Πάρ' τονα στο γάμο σου, να σου πει και του χρόνου."

• "Παπά παιδί διαβόλου εγγόνι."

• "Παπάς εγίνεις Κωσταντή; Έτσι το 'φερ' η κατάρα."

• "Παπούτσι από τον τόπο σου κι ας είναι μπαλωμένο."

• "Πάρτ΄ αυγό και κούρευτο."

• "Παρ'τον στο γάμο σου να σου πει "και του χρόνου!" "

• "Περήφανος καλόγερος, άδεια τα σάκουλά του."

• "Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα."

• "Πέρσι ψόφησε, φέτος βρόμησε."

• "Πες πες το κοπέλι κάνει τη γριά και θέλει."

o "Πες πες το κοπέλι κάνει την κυρά και θέλει."

• "Πέσε σύκο να σε φάω."

• "Πέτρα που θέλει να κυλά, ποτέ δεν χορταριάζει."

o "Πέτρα που κυλά μούχλα ποτέ δε πιάνει."

• "Πήγε για μαλλί και βγήκε κουρεμένος."

• "Πιες μόνο νερό, να'χεις κεφάλι καθαρό."

• "Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά."

• "Πίττα που δεν τρως, τί σε μέλλει κι αν καεί;"

• "Πλεύουν τα μήλα στο νερό πλεύουν και οι καβαλίνες."

• "Πνίγεσαι σε μια κουταλιά νερό."

• "Πότε έγινα φαντίνα; Όταν βρήκα τον καιρό";

o Σημ. Φαντίνα είναι η πρωτότοκη κόρη, η οποία είχε ιδιαίτερα προνόμια.

• "Πότε με τα καρύδια του, πότε με τον χαλβά του. Ήφερε την καλογριά εις τα θελήματά του."

• "Ποτέ μη δώσεις στον φτωχό πόρτα και παραθύρι και πάπλωμα να σκεπαστεί, μη σηκωθεί και φύγει."

• "Πρόβατο που βελάζει χάνει την χαψιά του."

• "Πρώτα όβασον κι`επεκεί κακάντσον." (ποντιακή)

• "Πυρ, γυνή και θάλασσα."

• "Πώς πάν' αράπη τα παιδιά σου, όσο πάνε και μαυρίζουνε."

Ρ

• "Ράβε ξήλωνε δουλειά να μη σου λείπει."

• "Ρε, γαμπρέ, η μύτη σου. Είν' από το χειμώνα."

• "Ρωμιών καυγάς, Τούρκων χαλβάς."

• "Ρωτώντας πας στην Πόλη."

Σ

• "Σ' άλογο ξένο αν ανεβείς, μεσοστρατίς πεζεύεις."

• "Σ' έναν δίνουν και δεν παίρνει, άλλον δέρνουν και δε φεύγει."

• "Σα θέλει η νύφη κι ο γαμπρός, τύφλα νά'χει ο πεθερός."

• "Σακάκι πληρώνεις, σακάκι παίρνεις. Μανίκι πληρώνεις, μανίκι παίρνεις."

• "Σαν αστράφτει και βροντά, δέσε την βάρκα του ψαρά."

• "Σαν σ' αρέσει η φάβα σπείρε και κάνα λαθούρι."

• "Σαρανταπέντε Γιάννηδες ενός κοκόρου γνώση."

• "Σε καλού κουμπάρου σπίτι, όποιος κάθεται δε φεύγει."

• "Σε ξένο γάιδαρο καβάλα γρήγορα και κατέβα γρήγορα."

• "Σηκωθήκαν τα ποδάρια να βαρέσουν το κεφάλι."

• "Σήμερα κινήσαμε κι αύριο πόσες έχουμε."

• "Σκύλο που γαβγίζει μη φοβάσαι."

• "Σκύλος που γαβγίζει δεν δαγκώνει."

• "Σου χαρίζουν γάιδαρο και τον κοιτάς στα δόντια."

• "Σπίτι χωρίς Γιάννη, προκοπή δεν κάνει."

• "Στείλε στους γύφτους να βρεις προζύμι."

• "Στερνή μου γνώση να σ΄ είχα πρώτα."

• "Στεφάνωσε και μπλέτσωσε και βάφτισε και φεύγα."

• "Στη βράση κολλάει το σίδερο."

• "Στην αναβροχιά καλό είν'και το χαλάζι."

• "Στην χώρα των τυφλών, ο μονόφθαλμος είναι βασιλιάς."

• "Στο αγελαδοκούρεμα." (=στις καλένδες)

• "Στο σπασμένο το σακί θέλεις βάλε θέλεις μη."

• "Στο σπίτι του κρεμασμένου δεν μιλάνε για σκοινί."

• "Στο τέλος ξυρίζουν το γαμπρό."

• "Στον ακάλεστο το γάμο ή διωγμένος ή δαρμένος."

• "Στου κουφού τη πόρτα όσο θέλεις βρόντα."

• "Συν Αθηνά και χείρα κίνει."

• "Σφάξε με Πασά μ' να αγιάσω."

• "Σώπα συ να κρίνω γω, σήκω συ να κάτσω γω."

Τ

• "Τα δικά σου αμπέλια φράζε και τα ξένα μη γυρεύεις."

• "Τα ζώα μου αργά."

• "Τα μάτια που δε βλέπονται γρήγορα λησμονιούνται."

• "Τα μυαλά σου και μια λίρα και του μπογιατζή ο κόπανος."

• "Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι."

• "Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια."

• "Τα πολλά πνίγουν τον άντρα και τα λίγα τη γυναίκα."

• "Τα ράσα δεν κάνουν τον παπά."

• "Της γυναίκας ο καημός, λούσα πούτσα και χορός."

• "Της καλομάνας το παιδί, το πρώτο να 'ναι κορίτσι."

• "Της νύχτας τα καμώματα, τα βλέπει η μέρα και γελά."

• "Της φυλακής τα σίδερα είναι για τους λεβέντες."

• "Τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι;"

• "Τι έχεις Γιάννη; Τι είχα πάντα!"

• "Τι κάνεις Γιάννη; Κουκιά σπέρνω!"

• "Τι κι αν σε δέρνουν δεκατρείς, αν δε σε δέρνει ο νους σου."

• "Τι μπρόκολα τι λάχανα."

• "Τί 'ναι ο κάβουρας τι το ζουμί του."

• "Τι χοντρό κεφάλι που 'χεις. Με στενεύει η σκούφια σου."

• "Το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη."

• "Το βουβάλι κι αν ξεπέσει πάλι αξίζει ένα βόιδι."

• "Το γαρούφαλο είναι μαύρο μα πουλιέται με το δράμι."

• "Το γοργό και χάριν έχει."

• "Το γύφτο κάναν βασιλιά κι'αυτός γύρευε ρείκια."

• "Το δις εξ'αμαρτείν ουκ ανδρός σοφού."

• "Το έξυπνο πουλί από την μύτη πιάνεται."

• "Το καλό πράγμα αργεί να γίνει."

• "Το καλό το αρνί, από δυο μάνες γεννιέται."

• "Το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι."

• "Το μήλο κάτω απ' την μηλιά θα πέσει."

• "Το'να χέρι νίβει τ'άλλο και τα δυό το πρόσωπο."

• "Τον αράπη κι αν τον πλένεις το σαπούνι σου χαλάς."

• "Το ξένο είναι πιο γλυκό."

• "Το ξέρει ο Αχμέτ, ο Μεχμέτ, και ο κόσμος όλος."

• "Το ξύλο βγηκε από τον παράδεισο."

• "Το παιδί σου πάντρεψες; Γείτονα το 'καμες. Κι όχι καλογείτονα, αλλά κακογείτονα."

• "Το πολύ το κυρ'ελέησον το βαριέται κι ο παπάς."

• "Το φτηνό είν' κι ακριβό."

• "Το φτηνό το κρέας το τρώνε οι σκύλοι."

• "Το ψάρι βρωμάει απ΄ το κεφάλι."

• "Τον αράπη κι αν τον πλένεις, το σαπούνι σου χαλάς."

• "Του κουτσοδόντη παξιμάδι του τυχαίνει."

• "Του φτωχού η κοιλία όταν γομούτε η ψωλίατ`σκούτε." (ποντιακή)

• "Τραβάτε με κι ας κλαίω."

• "Τρεις λαλούν και δυο χορεύουν."

• "Τρεις το λάδι, τρεις το ξύδι, έξι το λαδόξυδο."

• "Τρελός ράφτης, μακριά κλωστή."

• "Τρώγοντας έρχεται η όρεξη."

• "Τσάμπα ξύδι γλυκό σα μέλι."

• "Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν."

• "Τώρα που βρήκαμε παπά άς θάψουμε πέντ 'έξι."

• "Τώρα στα γεράματα μάθε γέρο γράμματα!"

Υ

• "Υπάρχουν κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια."

• "Ύστερα απ' τη βροχή έρχεται και χαλάζι."

• "Ύστερνή μου γνώση να σε είχα πρώτα."

Φ

• "Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι."

• "Φάτε μάτια ψάρια και κοιλιά περίδρομο."

• "Φίδι φύλα το χειμώνα να σε φάει το καλοκαίρι."

• "Φίλε μου στην ανάγκη μου κι οχθρέ μου στη χαρά μου."

• "Φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό το Γιάννη."

• "Φοβέρισε τον κ..... σου μη χέσει τα κλιτσιά σου."

• "Φρου φρου και τ' αμπέλι ξέφραγο."

• "Φύλαγε τα ρούχα σου να έχεις τα μισά."

• "Φωνάζει ο κλέφτης να φοβηθεί ο νοικοκύρης."

Χ

• "Χάρε χαρά που μου 'φερες και λύπη που μου πήρες."

• "Χάρη στο βασιλικό ποτίζεται και η γλάστρα."

• "Χ.... μέσα Πολυχρόνη που δεν γίναμε ευζώνοι."

• "Χ....... η Φατμέ στο Γενί τζαμί."

o "Χ....... η φοράδα στ΄ αλώνι."

o "Χ...... η φοράδα στο Γενί Τζαμί και κατούρησε στ' άχυρα."


• "Χόρευε κυρά Ντουντού κοίτα και το σπίτι σου."

• "Χρόνου φείδου." (Αρχαίο)

• "Χωριό που φαίνεται κολαούζο δε θέλει."

• "Χωρίς κουπιά και άρμενα, Αϊ-Νικόλα βόηθα."

• "Χτίζει σπίτια η ομόνοια, τα γκρεμίζει η διχόνοια."

Ψ

• "Ψαρεύει σε θολά νερά."

Ω

• "Ώρα καλή στην πρύμνη σου κι αέρα στα πανιά σου."